Wyszukaj w serwisie:
Otrzymuj newsletter:  zapisz     wypisz
ogród

rośliny

architektura ogrodowa

znajdź nas na facebook

Konserwacja terenów zielonych Kraków

Winobluszcz trójklapowy (Partenocissus tricuspidata)

27 Lipca 2015
Winobluszcz trójklapowy zwany winobluszczem japońskim jest powszechnie stosowanym pnączem. Nie należy mylić z winoroślą japońską, która jest odmiennym gatunkiem z tej samej rodziny botanicznej. Najczęściej spotykamy je porastające stare kamienice, które w wyniku koniecznej renowacji zostają usuwane. Po remoncie rzadko kto decyduje się na ponowne posadzenie tego pnącza, z powodu erozyjnego wpływu na elewacje zabytkowych obiektów. Nie bierze się pod uwagę faktu, iż pnącze na elewacjach zdążyło wpisać się w historyczny wygląd krajobrazu kulturowego polskich miast. Z roku na rok widok przepięknych kamieniczek na starówkach, będzie coraz to trudniejszy do zaobserwowania. Winobluszcz trójklapowy pojawia się raczej przy nowych obiektach, gdzie zamierzonym efektem jest zielona ściana.  Gatunek ten występuje w Japonii, Chinach i na półwyspie Koreańskim. W Austrii potocznie używano określenia „Mauerkatze” (kot murowy), który trafnie odzwierciedla charakter tego pnącza.
 

Opis
Pnącze należy do rodziny Winoroślowatych (Vitaceae). Jest rośliną drzewiastą wieloletnią (żyje kilkadziesiąt lat).  Winobluszcz jest rośliną ekspansywną. Dorasta do 10 - 15 m wysokości, na szerokość osiąga 5 - 8 m. Po pierwszych 2 latach od posadzenia zaczyna rosnąć szybko – ok. 1 - 2 metry w ciągu roku. Liście latem są zielone i błyszczące, ułożone równomiernie. Jesienią przebarwiają się na żółto, czerwono i opadają z początku same blaszki, później ogonki liściowe. Liście są duże o średnicy ok 20 cm, z wierzchniej strony sztywne, skórzaste i nagie. Spodnia część ma delikatnie owłosione unerwienie. Kształt liści jest zmienny. Starsze kwitnące pnącza mają pojedyncze, odwrotnie jajowate trójklapowe lekko piłkowane brzegiem. Młodsze okazy oraz siewki mają trójlistkowe bez klap, grubo ząbkowane liście. Kwiaty są niepozorne żółtozielone, pojawiają się u szczytu krótkich dwulistnych pędów zazwyczaj pod liśćmi. Zebrane są w wierzchotki, są delikatnie pachnące i stanowią pożytek dla pszczół. Okres kwitnienia przypada na czerwiec – lipiec. Owoce to ciemnoniebieskie kuliste jagody pokryte woskowym nalotem i czerwonym ogonkiem, chętnie zjadane przez ptaki. Wyłaniają się dopiero jesienią, po opadnięciu liści. Pnącze mocuje się do podłoża za pomocą wąsów pochodzenia pędowego zakończonych przylgami. Pędy gładkie i cienkie, rozwidlają się wachlarzowato. Młode pędy maja kolor brązowo czerwony później brunatnieją. System korzeniowy rozrasta się w każdą stronę, głęboko jak i płytko.

Zielone ściany
Pnącza takie jak winobluszcz trójklapowy, mogą być żywym i integralnym elementem architektury. Doskonale odświeżają nudne i smutne, pozbawione okien ściany, mury, ogrodzenia. Zielone ściany wykonuje się jednogatunkowe bądź wielogatunkowe. Możliwości zastosowania roślin są szerokie, jednak zależne nie tylko od właściwości poszczególnych gatunków, a także od zastosowanych podpór, struktury ściany, jej wysokości i powierzchni oraz wystawy w stosunku do stron świata. Przy planowaniu zielonej ściany z tego pnącza należy wziąć pod uwagę, iż najlepiej prezentuje się, jako jednolita ściana ułożonych dachówkowato liści. Gatunek ten również poradzi sobie bez podpór nawet na mniej porowatych powierzchniach. Łatwo jest formować jego zasięg, tak, aby wygląd ściany nie wymknął się z uprzednich zamierzeń projektowych.

Stanowisko
Winobluszcz trójklapowy wymaga do wzrostu pionowych elementów wystawionych w ekspozycji słonecznej i półcienistej.  Może być sadzony od strony północnej budynków jednak wzrost może być nieco spowolniony. Słoneczne stanowisko odpowiada za intensywność czerwonego zabarwienia liści jesienią. Przylgi czepne, pozwalają wspinać się na wszelakim materiale w tym nawet po marmurze czy szkle. Nie są wymagane żadne podpory. Pnącze to nie jest wymagające w stosunku do gleb. Doskonale poradzi sobie na przeciętnych glebach, nawet alkaicznych gdyż toleruje nadmiar wapnia. Pnącze to zniesie przejściowe susze jednak w okresach wzmożonych upałów konieczne będzie nawadnianie. Winobluszcz lubi stanowiska osłonięte od wiatrów, gdyż nie jest całkowicie odporny na silne mrozy. Jest to pnącze polecane do miast i terenów przemysłowych, gdzie wykazuje dobry wzrost i brak wrażliwości na zanieczyszczenia.  Pnącze to spotykane jest głównie na terenach położonych do 800 m. n.p.m. 

Uprawa i pielęgnacja
Młode rośliny należy poprowadzić do muru czy fasady za pomocą kołków, drutów, dalej roślina pnie się o własnych siłach. Poszczególne rośliny sadzić należy jesienią lub wiosną z zachowaniem odstępu mierzącego 3 metry. Winobluszcz nie wymaga cięcia, ale mocno przycięty reaguje pozytywnie. Można kierować pnącze wedle zamysłu formując go do podpór. W porównaniu z winobluszczem pięciolistkowym, jest mniej odporny na mrozy, należy, zatem okrywać na zimą młode rośliny oraz starsze w dolnej części. Nadaje się również do sadzenia w pojemnikach, jednak te zimą należy okryć, by zapobiec przemarznięciu bryły korzeniowej. Podczas długotrwałych susz wymaga podlewania. Aby rozmnożyć to pnącze stosuje się zabieg szczepienia.

Odmiany
‘Lowii’ – Odm. Lowa – charakteryzuje się drobnym ulistnieniem. Liście długości 2-3 cm. Znajduje zastosowanie przy okrywaniu niewielkich obiektów – altan, koszy na śmieci, niskich kolumn jak i ścian niewysokich budynków.
‘Veitchii’ -  Liście długości 7 – 10 cm kształtu jajowatego lub z 3 wcięciami, brzeg liścia raczej gładki, delikatnie ząbkowany. Dorasta do 20 m wysokości. Przyrosty roczne to około 1-2 m. Jesienią liście przybierają piękny karmazynowy kolor.

Zastosowanie
  - Porastanie powierzchni pionowych: ścian, murów, słupów, balustrad, kominów, drzew;
 - Maskowanie nieatrakcyjnych powierzchni;
 - Jako osłona przeciwko nadmiernemu hałasowi;
 - Jako sezonowe żywopłoty na gabionach lub innych formowanych kratach;
 - Jako szpalery na odpowiedniej konstrukcji;
 - Winobluszcz ma znaczenie ekologiczne – pożytek dla owadów i ptaków.
 - Roślina odpowiednia do warunków miejskich.
 
Autor: mgr inż. Monika Bartkowicz

Autorka jest absolwentką Sztuki Ogrodowej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, florystyki oraz zawodowego kursu renowacji zabytków i architektury krajobrazu. Pracowała przy konserwacji zabytkowych budynków w Krakowie i na Dolnym Śląsku. Oprócz pracy zawodowej, jako nauczyciel zawodu architekta krajobrazu i florysta, w domowym zaciszu zajmuje się rękodziełem artystycznym i malarstwem. Interesuje się meblarstwem i dekoracją wnętrz, stale upiększa swoje otoczenie.


Źródła:
1.Baumann Rudi „Domy w zieleni” Wyd. Arkady Warszawa  1991 s. 197
2. Marczyński Szczepan „ Katalog roślin. Drzewa, krzewy, byliny polecane przez Związek Szkółkarzy Polskich” Wyd. Agencja Promocji Zieleni Warszawa 2006. s. 145
3. Mynnet Maciej „Świat krzewów ozdobnych” Wyd. KRPZD, Warszawa 1994. s. 126
4. Seneta Włodzimierz, Dolatowski Jakub „Dendrologia” Wyd. PWN Warszawa 1997 s. 399

fot.pixabay.com
 



Galeria:




powrót


Odwiedzono: 1987 razy
Opublikowano przez: Pomysł na ogród
Data publikacji: 27 Lipca 2015

Podziel się    



Pomysł na dom

Pomysł na mieszkanie

Bruk Bet

Wpuszczona w maliny

podobne artykuły propozycje ekspertów

najnowsze z forum






freshweb.pl | NetSoftware
2017 © Wszelkie prawa zastrzeżone