Wyszukaj w serwisie:
Otrzymuj newsletter:  zapisz     wypisz
ogród

rośliny

architektura ogrodowa

znajdź nas na facebook

Konserwacja terenów zielonych Kraków

Przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis)

27 Listopada 2015
Przylaszczka z rodziny Jaskrowatych (Ranunculaceae) jest naszą rodzimą byliną, która pozostawała w ścisłej ochronie gatunkowej do 2014 roku. W naturze spotykana w Europie, a także w Azji Wschodniej.  Nazwa rodzajowa pochodzi od łacińskiego hepar, czyli wątroba. Inspiracją do nazwania w ten sposób był specyficzny wygląd liści, przypominające kształtem płaty wątroby.
 

Opis rośliny
Przylaszczka pospolita jest niską byliną dorastającą do 15 cm wysokości.  Pod ziemią tworzy krótkie, walcowate, płytkie ciemnobrunatne i silnie włókniste kłącze. Kłącze jest okryte na szczycie łuskami, z których kątów wyrastają liście i owłosione, czerwone lub brązowe głąbiki. Są one zakończone pojedynczymi kwiatami. Przylaszczka jest rośliną wieloletnią o zimozielonych, sercowatych i trójklapowych liściach. Liście bywają na wierzchu marmurkowe, od spodu przebarwiają się na czerwono lub fioletowo. Brzegi liści są raczej gładkie, rzadko ząbkowane, a całość przymocowana jest na długim ogonku.  Liście z ubiegłego sezonu odżywiają roślinę aż do czasu kwitnienia, gdzie pod jego koniec zaczynają wyrastać nowe. Pędy kwiatowe są proste, najczęściej lekko przebarwione na kolor czerwony lub brązowy. Kwiaty 6-7 płatkowe, niebieskie, lawendowoniebieskie, fioletowoniebieskie delikatnie zaróżowione, wyrastają ponad liście. Kwitnienia można obserwować już w marcu - kwietniu. Pozorny kielich tworzą trzy niewielkie, jajowate i tępo zakończone, siedzące i złączone u nasady listki (podkwiatki). Nie opadają, także podczas dojrzewania owoców.

Rozmnażanie
Bylinę można rozmnażać przez podział po kwitnieniu (V- VI lub VIII) od razu wysadzając na miejsce stałe lub do doniczek. Innym sposobem jest pobieranie sadzonek pędowych latem. Przylaszczka rozmnaża się również z nasion. Można wysiewać zaraz po zbiorze, lub później – zimą. Warto wtedy okryć mchem, by zapewnić stałą wilgotność. 

Stanowisko (warunki uprawy)
Przylaszczka wymaga stanowiska cienistego, ponieważ w naturalnych warunkach występuje w podszyciu lasów liściastych lub zaroślach.  Znosi też stanowisko półcieniste. Gleba powinna być żyzna, próchniczna, stale umiarkowanie wilgotna, bogata w wapń. Gleby najlepiej lekkie, piaszczysto – gliniaste.

Zastosowanie
Bylina ta stosowana jest na ogródkach skalnych, do zagospodarowania miejsc zacienionych. Idealnie pasuje do parkowych założeń naturalistycznych, w sąsiedztwie innych bylin wiosennych. Bylina ma szerokie zastosowanie na rabatach, ogrodach przydomowych. Doskonała, jako tło dla wiosennych roślin cebulowych – zwłaszcza odmiany o białych kwiatach. Dobrze wygląda w grupach razem z miłkiem wiosennym i zawilcami, a także, w miejscach, które mają zachować leśny charakter. Niegdyś uważano ją za roślinę leczniczą – w medycynie ludowej stosowano ją, jako surogat herbaty. Dziś wiadomo, że jest to roślina trująca, dlatego też nie stosujemy tej rośliny w miejscach przeznaczonych dla dzieci – okolicach placów zabaw, przedszkoli i szkół. 

Odmiany i inne gatunki
Odmiany uprawne są szczególnie cenione zwłaszcza te z kwiatami o barwie odmiennej od gatunku wyjściowego i kwiatach pełnych.
Hepatica nobilis 'Alba' – odmiana o kwiatach białych,
Hepatica nobilis 'Alba Plena' – odmiana o kwiatach białych, pełnych,
Hepatica nobilis 'Rosea’ – odmiana o kwiatach różowych,
Hepatica nobilis 'Rosa Plena' – odmiana o kwiatach różowych, pełnych,
Hepatica nobilis 'Rubra' – odmiana o kwiatach czerwono-różowych,
Hepatica nobilis 'Rubra Plena' – odmiana o kwiatach purpurowych, pełnych.
Innym gatunkiem z rodzaju Hepatica jest Przylaszczka siedmiogrodzka Hepatica transsylvanica.

Autor: mgr inż. Monika Bartkowicz

Autorka jest absolwentką Sztuki Ogrodowej Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, florystyki oraz zawodowego kursu renowacji zabytków i architektury krajobrazu. Pracowała przy konserwacji zabytkowych budynków w Krakowie i na Dolnym Śląsku. Oprócz pracy zawodowej, jako nauczyciel zawodu architekta krajobrazu i florysta, w domowym zaciszu zajmuje się rękodziełem artystycznym i malarstwem. Interesuje się meblarstwem i dekoracją wnętrz, stale upiększa swoje otoczenie.

 
Źródła:
Chlebowski B. , Mynett K. , 1986. Kwiaciarstwo, PWRiL, Warszawa, s. 124
Grabowska B. , Kubala T. , 2010. Byliny w Twoim ogrodzie, Zysk i S – ka, s. 227
Marcinkowski J. , 2006. Katalog roślin, Agencja Promocji Zieleni, Warszawa, s. 173
Marcinkowski J. , 1991. Byliny ogrodowe, PWRiL, Warszawa, s. 286
Rak J. , 2007. Rośliny ogrodowe, MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa, s. 27
 



Galeria:




powrót


Odwiedzono: 1716 razy
Opublikowano przez: Pomysł na ogród
Data publikacji: 27 Listopada 2015

Podziel się    



Pomysł na dom

Pomysł na mieszkanie

Bruk Bet

Wpuszczona w maliny

podobne artykuły propozycje ekspertów

najnowsze z forum






freshweb.pl | NetSoftware
2017 © Wszelkie prawa zastrzeżone